HART

voor de dokter

Met zelfcompassie aan het werk


Verschijnt 14 februari 2020


Artsen houden van hun vak.  70-80% van de dokters geeft aan tevreden tot zeer tevreden te zijn met zijn of haar carrière. Het contact met en het steun bieden aan patiënten geeft energie. Het hebben van een positieve impact op het leven van een ander geeft enorme voldoening.

Maar toch...

Kranten en vakbladen staan vol met verontrustende verhalen over artsen die overwerkt zijn en opbranden. Dat merken wij ook in ons werk met artsen. Wij zien ze geregeld voorbij komen. Dokters met jonge gezinnen die moeite hebben de balans te vinden. Artsen die worstelen met de toenemende werkdruk en onzinnige bureaucratische eisen. Artsen in opleiding die ploeteren om aan alle eisen te voldoen en de juiste keuzes te maken. Oudere artsen die het steeds lastiger vinden om diensten te doen.

En dat gaat ons aan het hart

 

Want het heeft consequenties voor de dokter zelf. Die heeft minder plezier, minder energie of wordt ziek. Maar ook voor zijn omgeving. Hij is vaak weg of moet thuis nog werken en heeft een korter lontje.

En natuurlijk voor zijn patiënten! Overwerkte dokters hebben minder aandacht, maken meer fouten en verliezen het contact.

Hoewel we wel beschrijven wat de rol is van externe factoren in de organisatie en directe werkomgeving van de dokter in het ontstaan van stress en burnout gaat ons boek niet over het oplossen van deze problemen.

Wij staan stil bij de persoon van de dokter. Hoe blijf je als dokter in deze drukke, veeleisende omgeving overeind. Hoe houd je plezier in je werk. Hoe behoud je je energie om ook nog leuke dingen te doen buiten het werk. Hoe ben je de beste dokter die je kunt zijn. Hoe help je je patiënt op een betrokken manier. Precies datgene waarom je dokter bent geworden.

Zelfcompassie is een krachtig middel daarbij

Zelfcompassie kun je omschrijven als jezelf behandelen met zorg en vriendelijkheid, net zoals je bij een goede vriend of vriendin zou doen. Het heeft ons in ons persoonlijke leven enorm geholpen (ook bij het schrijven van dit boek!) en we zien dagelijks de effecten van zelfcompassie voor artsen in onze praktijk. Ook belangrijk voor de lezers van dit boek: de effecten van zelfcompassie op het welzijn van artsen zijn wetenschappelijk aangetoond. Juist bij de externe en interne factoren die stress bij artsen veroorzaken blijkt zelfcompassie heel goed te werken.

Net zoals sommige mensen van nature druk zijn of juist rustig, extrovert of juist introvert, zo zijn sommigen compassievol naar zichzelf toe en anderen juist kritisch. Voor iedereen geldt: zelfcompassie kun je leren. Als arts ben je van nature vaak heel verantwoordelijk en zelfkritisch. Je bent heel betrokken zorgt graag voor anderen. Je hebt jarenlang hard gestudeerd, hard gewerkt en dingen opzij gezet om anderen beter te kunnen maken. Maar hoe is het ondertussen met jou zelf? Om voor een ander te kunnen zorgen, moet je eerst voor jezelf zorgen. Je kunt niet schenken uit een lege kan. Of zoals de instructie in het vliegtuig: je moet eerst zelf je zuurstofkapje opzetten voordat je een ander kunt helpen.

Hoewel je in je vak dagelijks voor anderen moet zorgen leer je niet tijdens je opleiding hoe je goed voor jezelf zorgt. Hoe je omgaat met de pijn, het verdriet, de angst en soms traumatische gebeurtenissen waar je mee te maken krijgt. Integendeel: de boodschap is dat je sterk moet zijn, dat je je moet wapenen tegen emoties en dat je ondanks alles door moet gaan.

Zelfcompassie leert je milder voor jezelf te zijn. De lat niet zo hoog te leggen. Beter om te gaan met moeilijke emoties en lastige relaties. Stil te staan bij je eigen behoeftes en grenzen aan te geven. Keuzes te maken die plezier en voldoening geven. En het leven te vieren.

Zelfcompassie is niet alleen behulpzaam voor dokters die gestresst of burnout zijn, maar voor elke dokter. Het is gewoon een zwaar vak. Ook al zie je het niet aan de buitenkant of merk je het zelf niet eens op. Je wordt allemaal geraakt. Pijn en lijden zijn nu eenmaal onderdeel van het vak. En de druk van buitenaf door de voortdurende veranderingen in de zorg is voor iedereen voelbaar. Zelfcompassie helpt je hier op een gezonde manier mee om te gaan.

 

Wij hebben dit boek dan ook geschreven voor alle dokters

 

Wie zijn wij?

Marga (1968) is ruim 10 jaar huisarts geweest en werkt sinds 2010 als coach. Sinds 2013 richt zij zich helemaal op het coachen en trainen van artsen, met name op het gebied van goede zelfzorg, balans en burnout-preventie. Ze doet dit werk vanuit haar eigen praktijk maar is ook als coach en peer-supporter aangesloten bij de VVAA. Daarnaast is zij zelfcompassietrainer en bestuurslid van Compassion for Care. Lees meer over Marga op aqualime.nl

Mila (1966) is jaren in verschillende functies werkzaam geweest in de gezondheidszorg, vooral in de GGZ, waaronder als verpleegkundige / sociotherapeut, docent en preventiewerker en projectleider. Sinds 2011 richt zij zich helemaal op mindfulness- en zelfcompassietrainingen. Dat doet zij zowel als trainer, opleider en supervisor. Naast het werk in haar eigen praktijk is zij aangesloten bij het Centrum voor Mindfulness en het Center for Mindful Selfcompassion. Lees meer over Mila op miladekoning.nl.

Wij hebben een gezamenlijke drive om artsen zo gezond en goed mogelijk te helpen functioneren en plezier en voldoening te hebben in hun leven. In 2015 hebben wij onze krachten gebundeld en sindsdien geven wij geaccrediteerde mindfulness- en zelfcompassietrainingen en -workshops aan artsen.

In 2018 kregen wij de vraag of het een goed idee was om een boek te schrijven over onze ervaringen met zelfcompassie voor artsen. Ons antwoord heeft tot dit boek geleid…

 

Tot slot.

Zelfcompassie is geen quick fix. Na het lezen van dit boek zijn niet al je problemen opgelost en kun je de hele wereld aan. Zelfcompassie is een proces. Maar met een paar kleine stapjes merk je wel meteen effect. Als je op moeilijke momenten een beetje vriendelijker voor jezelf kunt zijn, kunt voelen dat je niet de enige bent die worstelt en kunt besluiten even iets goeds voor jezelf te doen, dan kan je dag er ineens heel anders uitzien.

 

“One moment of self-compassion can change your whole day.

A string of those moments can change your entire life.”

-Christopher Germer –